Thoái hóa khớp gối: Các phương pháp điều trị và phục hồi

Có phương pháp điều trị nào khỏi được thoái hóa khớp không?

Mặc dù thoái hóa khớp gối là bệnh rất phổ biến nên nhiều phương pháp điều trị được nghiên cứu và phát triển tuy nhiên không có phương pháp nào chữa khỏi được thoái hóa khớp. Tất cả các phương pháp đều có mục đích giảm đau và làm chậm quá trình tiến triển bệnh.

Khi nào thoái hóa khớp gối cần phải điều trị?

Khi bạn đau gối và được chẩn đoán thoái hóa khớp gối thì cần điều trị. Có nhiều phương án điều trị theo mức độ nặng của bệnh như thay đổi lối sống sinh hoạt, vật lý trị liệu, dùng thuốc giảm đau, hay thay khớp.

Điều trị không dùng thuốc trong thoái hóa gối như thế nào?

  • Thay đổi lối sống: Một số thay đổi lối sống trong sinh hoạt hàng ngày giúp giảm đau và giảm tiến triển của bệnh
    • Giảm các động tác ảnh hưởng nhiều lên khớp như leo dốc, lên xuống cầu thang.
    • Chuyển từ môn thể thao ảnh hưởng nhiều lên khớp gối như chạy bộ, cầu lông sang các môn khác ít ảnh hưởng như bơi, đạp xe.
    • Giảm cân làm giảm áp lực lên khớp do đó có tác dụng giảm đau.
  • Phục hồi chức năng: Một số bài tập chức năng giúp khớp vận động hết tầm, tăng cường sức cơ quanh gối. Tuy nhiên bạn cần được hướng dẫn của bác sĩ để lựa chọn bài tập phù hợp với giai đoạn bệnh.
  • Sử dụng dụng cụ hỗ trợ: Đi giày hấp thụ sang chấn. Đeo nẹp gối để làm ổn định khớp gối giúp giảm đau. Có 2 loại nẹp là nẹp chịu lực (lực sẽ dồn qua nẹp mà không qua khớp) và nẹp không hỗ trợ chịu lực (nghĩa là chỉ giúp vững khớp chứ không chịu lực lên). Băng chun cũng có ích khi khớp gối mất vững.

(Hình ảnh nẹp khớp gối có hỗ trợ lực , nẹp có điều chỉnh được tầm vận động của khớp)

Khi nào thì điều trị thuốc?
Các thuốc trong điều trị thoái hóa khớp gối gồm các nhóm thuốc giảm đau, giảm đau kèm chống viêm, các thuốc điều trị bệnh thấp

  • Các thuốc giảm đau thông thường như paracetamol, aspirin, NSAIDs... Các thuốc NSAIDs ức chế COX-2 như Celebrex (celecoxib) và Mobic (meloxicam)...dù có ít tác dụng phụ trên dạ dày nhưng vẫn có tác dụng phụ lên thận, mạch máu...Do đó bạn cần thông báo nếu có tiền sử nhồi máu cơ tim, tai biến mạch não, huyết khối, tăng huyết áp...
  • Corticosteroids là thuốc chống viêm rất mạnh đôi khi được tiêm vào khớp. Do chống viêm mạnh nên làm giảm đau nhanh, tuy nhiên hiệu quả kéo dài chưa được đánh giá. Một trong các tác dụng phụ đáng ngại nhất là nhiễm trùng khớp nên thuốc khuyến cáo không tiêm 3-4 lần/năm/khớp. Hơn nữa corticoid có tác dụng xấu lên sụn khớp.
  • Thuốc kháng thấp thay đổi bệnh (DMARDs) cũng được dùng để làm giảm quá trình nặng lên của thấp khớp. Các thuốc thường dùng như methotrexate, sulfasalazine, và hydroxychloroquine. Các DMARDs sinh học như etanercept (Enbrel) và adalimumab (Humira) có tác dụng giảm phản ứng tự miễn nên tác dụng rất tốt. Bởi vì có rất nhiều thuốc chữa thấp khớp nên bạn đến khám bác sĩ nội khoa cơ xương khớp để có chỉ định tốt nhất.
  • Các chất như glucosamine và chondroitin sulfate cũng được tiêm vào khớp để tăng chất lượng bôi trơn của dịch khớp. Các chất trên đôi khi được gọi là thực phẩm chức năng. Mặc dù các chất trên có tác dụng giảm đau nhưng không có tác dụng đảo ngược thoái hóa khớp. FDA chưa công nhận tác dụng chữa bệnh của 2 chất trên.

Các biện pháp vật lý trị liệu và châm cứu có tác dụng không?

Các biện pháp khác chữa thoái hóa khớp gối còn gọi là điều trị bổ trợ. Mặc dù có rất nhiều phương pháp đưa ra nhưng chưa được chấp thuận bởi cơ quan quản lý. Hai phương pháp thường được biết đến hơn cả là châm cứu và kích thích sóng từ trường

  • Châm cứu tại chỗ cũng giúp giảm đau. Tuy nhiên bạn cần phải chú ý là nguy cơ nhiễm khuẩn cao nếu không vô trùng đặc biệt là bệnh nhân đái tháo đường. Nhiễm trùng khớp điều trị rất khó khăn và tốn kém, đôi khi để lại di chứng nặng nề. 
  • Điều trị bằng sóng từ trường (Magnetic pulse) tức là đặt khớp gối dưới tác động từ trường. Cũng gống như biện pháp bổ trợ khác, phương pháp này chưa được kiểm định hiệu quả.

Có phải  thay khớp gối nhân tạo là phương pháp phẫu thuật duy nhất?

Khi điều trị nội khoa, vật lý trị liệu không cải thiện thì có chỉ định phẫu thuật. Tuy nhiên có rất nhiều phương pháp phẫu thuật cho mỗi giai đoạn, đặc điểm của bệnh.

  • Nội soi khớp: Thường ít áp dụng điều trị thoái hóa khớp gối, thông thường chỉ định khi thoái hóa có rách sụn chêm gây kẹt khớp kèm theo. 
  • Ghép sụn:  Lấy phần sụn chỗ ít tì lực ghép vào vị trí bị hỏng. Thường chỉ định ở người trẻ, vỡ sụn diện nhỏ.
  • Nội soi cắt màng hoạt dịch: Áp dụng trong thoái hóa khớp ở bệnh nhân viêm khớp dạng thấp khi tràn dịch khớp nhiều gây đau.
  • Cắt xương chỉnh trục: Áp dụng người trẻ tuổi có bất thường trục chi, thoái hóa khớp giai đoạn sớm. Mục đích lực cân bằng đều trên khớp gối. 
  • Thay khớp: khi thoái hóa khớp nặng, biến dạng khớp. Thay khớp gối gồm có toàn phần hoặc bán phần (giai đoạn sớm.

(Hình ảnh thay khớp gối bán phần bên trái và toàn phần bên phải ở bệnh nhân thoái hóa khớp gối)

Thời gian phục hồi sau phẫu thuật bao lâu?

Tùy thuộc vào loại phẫu thuật mà thời gian phục hồi khác nhau. Trong quá trình phục hồi, bạn sẽ tập phục hồi chức năng để lấy lại tầm vận động của khớp và sức cơ.

Có thể thời gian đầu bạn sẽ phải đeo nẹp gối hoặc đi lại bằng nạng. Trong đa số trường hợp bệnh nhân sẽ hết đau và quay lại sinh hoạt bình thường sau mổ thay khớp gối.

 

Bài viết mang tính chất tham khảo nên không tự chẩn đoán bệnh. Hãy đến gặp Bác sĩ để khám và tư vấn đầy đủ. Liên hệ Bs Cường 0935565678, Ths Dũng: 0827384726