Tập sau mổ thay khớp vai

1. Đây là hướng dẫn chung cho bệnh nhân sau mổ thay khớp vai bán phần hoặc toàn phần. Các bài tập cụ thể, chuyên biệt phụ thuộc vào từng bệnh nhân, được quyết định bởi bác sĩ sau khi thăm khám.
2. Hiệu quả phục hồi chức năng phụ thuộc vào nhiều yếu tố: đường bộc lộ, chức năng chóp xoay (có khôi phục tốt trong mổ không), nguyên nhân gì dẫn tới thay khớp (gãy xương, thoái hóa, hoại tử..., bệnh kèm theo). Tuy nhiên mỗi một giai đoạn tập đều phải đạt được các tiêu chí chung thì mới chuyển sang giai đoạn tiếp
3. Cần báo bác sĩ biết nay nếu sau mổ và trong quá trình tập luyện: sốt, sưng nề vai và vết mổ, dẫn lưu ra nhiều dịch hơn, đau tăng hoặc không thể kiểm soát được.
GIAI ĐOẠN 1: 0 - 3 TUẦN SAU MỔ

Mục tiêu phục hồi

  • Bảo vệ cấu trúc phẫu thuật (đặc biệt chóp xoay)
  • Giảm nề, giảm viêm, giảm đau
  • Duy trì tầm vận động bình thường của khớp khuỷu, cổ tay
  • Tăng dần tầm vận động THỤ ĐỘNG của khớp vai

Chú ý:

  • Nẹp khớp vai tư thế xoay trung gian, giạng vai 30- 45 độ, chỉ nẹp đêm khi ngủ
  • Không vận động chủ động khớp vai
  • Không với tay ra sau, ĐẶC BIỆT không xoay trong khớp vai
  • Không dùng tay bên mổ cầm đồ hoặc nâng đỡ cơ thể
  • Khi nằm có thể kê cao khuỷu tay bên mổ bằng gối để tránh quá duỗi khớp vai

Tập luyện:

  • Giảm nề: băng ép, chườm lạnh
  • Tầm vận động thụ động khớp vai: Xoay ngoài 30 độ, gấp khớp vai theo mức độ thích nghi (không giới hạn), giạng vai < 90 độ
  1. Tập lắc vai: https://www.youtube.com/watch?v=ajOYMMszqTI
  2. Tập trượt tay  ra trước trên bề mặt phẳng: https://www.youtube.com/watch?v=gzNRyeH6lV0
  3. Tập trượt tay sang bên trên bề mặt phẳng: https://www.youtube.com/watch?v=fMm1EG4wKvI
  4. Tập nâng tay chủ động (gấp vai): https://www.youtube.com/watch?v=lbXQcFF5J6M
  • Vận động chủ động khớp khuỷu và cổ tay bên mổ
  • Tập sức mạnh (tuần 2)
  1. Cơ lực khi nằm sấp: https://www.youtube.com/watch?v=zxpgjMfxuOA
  2. Tập gồng cơ khi đứng: https://www.youtube.com/watch?v=3X57B3y39EY

Mục tiêu cần đạt:

  • Đạt >50% gấp vai thụ động
  • Giạng vai tới 90 độ, xoay ngoài 30 độ, xoay trong thụ động >70 độ so với mặt phẳng xương vai.
GIAI ĐOẠN 2: 4-6 TUẦN SAU MỔ

Mục tiêu phục hồi:

  • Tiếp tục bảo vệ cấu trúc phẫu thuật (đặc biệt chóp xoay)
  • Chuyển dần từ vân động THỤ ĐỘNG sang CHỦ ĐỘNG
  • Cải thiện sức cơ khớp vai

Chú ý:

  • Nẹp vai ban đêm khi ngủ thêm 2 tuần
  • Không xoay ngoài hoặc giạng vai quá mức
  • Không dùng tay bên mổ cầm đồ hoặc nâng đỡ cơ thể
  • Nằm kê cao khuỷu tay bên mổ bằng gối để tránh quá duỗi khớp vai

Tập luyện:

  • Tầm vận động thụ động khớp vai: Xoay ngoài 90 độ so với mặt phẳng bụng
  • Vận động chủ động có hỗ trợ
  1. Gấp vai dùng gậy: https://www.youtube.com/watch?v=JwRlLR6i9q4
  2. Xoay ngoài dùng gậy: https://www.youtube.com/watch?v=8yPGxov0HlA
  3. Nâng vai dùng gậy tư thế ngồi: https://www.youtube.com/watch?v=isLt0aXBxeE

Mục tiêu cần đạt:

  • Đạt > 75% gấp vai thụ động, xoay ngoài 90 độ với mặt phẳng bụng
  • Tập vận động chủ động có hỡ trợ tốt trong đó nâng vai (gấp vai) > 100 độ
  • Đau giảm >60%
GIAI ĐOẠN 3: 7-11 TUẦN SAU MỔ (lấy lại tầm vận độn chủ động và một phần sức mạnh khớp vai)

Mục tiêu phục hồi:

  • Đau ít, tiếp tục cải thiện vận động chủ động khớp vai
  • Tăng cường sức cơ
  • Lấy lại hoàn toàn chức năng khớp vai

Chú ý:

  • Không cần đeo nẹp
  • Không nhấc nặng >5kg

Tập luyện:

Mục tiêu cần đạt:

  • Vận động chủ động tốt khớp vai
  • Đau giảm >60% tuần thứ 8 và giảm >80% tuần thứ 11

GIAI ĐOẠN 4: 12 - 16 TUẦN SAU MỔ (lấy lại toàn bộ sức mạnh khớp vai)

Mục tiêu phục hồi

  • Hết đau trong toàn bộ tầm vận động khớp vai
  • Tăng cường sức mạnh và sức bền khớp 
  • Lấy lại toàn bộ chức năng tay bên phẫu thuật (phối hợp khớp khuỷu và cổ tay)

Tập luyện:

  • Tầm sức mạnh có kháng trở
  • Tập lấy lại khả năng giữ thăng bằng và kiểm soát động tác của khớp vai

Mục tiêu cần đạt:

  • Quay lại chức năng bình thường khớp vai trong đó có thể quay lại chơi thể thao

 

Bài viết mang tính chất tham khảo nên không tự chẩn đoán bệnh. Hãy đến gặp Bác sĩ để khám và tư vấn đầy đủ. Liên hệ Bs Cường 0935565678, Ths Dũng: 0827384726