Tập sau mổ thay khớp háng

Trước khi đọc, bạn cần chuẩn bị những gì?
1. Khung hoặc gậy để hỗ trợ đi lại trong thời gian đầu, tốt nhất là khung chữ u vì người già dễ tập đi hơn nạng
2. Gối ôm (đường kính khoảng 20-30 cm để chẹn giữa  2 chân khi nằm ngủ
3. Đọc kĩ các hướng dẫn dưới đây vì khớp háng rất dễ trật nếu sai tư thế

Khung tập đi, nạng và gậy

Các phương tiện trên hỗ trợ người bệnh, tránh tỳ đè quá mức trọng lượng cơ thể lên khớp háng vừa phẫu thuật. Thông thường sau khi thay khớp háng, bệnh nhân dùng khung hỗ trợ để tập đi, khi khỏe hơn thì dùng nạng. Khi bác sĩ phẫu thuật đảm bảo có thể tỳ toàn bộ trọng lượng cơ thể lên chân mổ, thì có thể chỉ cần dùng gậy trợ giúp đi lại.

Mức độ tỳ trọng lượng lên chân mổ do bác sĩ phẫu thuật chỉ định với từng trường hợp cụ thể:

  • Đi không tỳ, chỉ chạm bàn chân xuống đất.
  • Tỳ một phần trọng lượng cơ thể lên chân mổ
  • Tỳ toàn bộ trọng lượng cơ thể lên chân mổ, tương tự chân lành

Image result for khung tập điImage result for nạng tập đi

Cách lên giường

  • Ngồi ở cạnh giường với 2 chân tiếp đất
  • Dùng 2 tay đỡ trọng lượng cơ thể trượt phần mông dần lên giường
  • Sau đó tỳ 2 cẳng tay tiếp tục trượt 2 chân lên giường
  • Luôn giữ chân mổ thẳng trục
  • Mũi bàn chân luôn hướng lên trên

Ra khỏi giường

  • Dùng 2 tay nâng đỡ trọng lượng cơ thể
  • Trượt dần 2 chân ra phía thành giường
  • Sau đó đến mông, sao cho 2 bàn chân chạm dần xuống sàn

Ngồi xuống ghế

  • Đứng phía trước ghế, sao cho phía sau cẳng chân lành chạm vào ghế
  • Giữ chân mổ ở phía trước
  • Chuyển nạng bên chân bệnh sang bên lành và giữ tay vào thành ghế
  • Nhẹ nhàng ngồi xuống ghế, luôn giữ gối thấp hơn háng.
  • Giai đoạn đầu sau mổ hạn chế ngồi lâu, sau 20-30 phút nên đứng dậy tập đi.

Đứng dậy từ ghế

  • Đặt bàn chân bên mổ ra phía trước
  • Trượt dần mông ra trước thành ghế
  • Dùng 2 tay giữ vào ghế và đứng lên, chủ yếu tỳ trọng lượng cơ thể lên chân lành
  • Hạn chế tỳ trọng lượng cơ thể lên chân mổ
  • Dùng tay bên lành lấy nạng và chuyển nạng sang 2 tay

Sau mổ thay khớp háng tập đi bằng khung hỗ trợ, khi đã đứng vững trên bàn chân thì có thể tập đi bằng nạng

Lúc đầu tập đi với khung, sau đó mới tập đi với nạng

Bằng khung

  • Đặt khung ở phía trước
  • 2 tay giữ vào khung
  • Bước chân mổ lên, đặt gót tiếp đất trước
  • Sau đó bước chân lành, lúc này trọng lượng cơ thể dồn 1 phần vào 2 tay và 1 phần vào chân mổ.
  • Khi đã đứng trên 2 chân, dùng tay đưa khung ra phía trước, tiếp tục bước tiếp

Dùng nạng

  • Nạng phải đủ dài sao cho lưng luôn giữ thẳng
  • 1 phần nhỏ tỳ vào nách, phần lớn lực tỳ vào tay
  • Bước chân mổ lên trước, trọng lượng cơ thể dồn lên chân lành và 2 nạng
  • Sau đó mới bước chân lành

Khi có thể duy trì đứng tỳ lên chân bệnh, thì tập đi với nạng: Một phần trọng lượng cơ thẻ tỳ vào nạng, một phần tỳ vào chân mổ. Lúc đầu có thể tỳ phần nhiều trọng lượng cơ thẻ lên nạng, sau tăng dần lên chân mổ.

Lưu ý cách dùng nạng     https://www.youtube.com/watch?v=IuPjq7oNQ8A

Lên xuống cầu thang

Lên cầu thang

 

  • Tay bên chân mổ vịn vào cầu thang, tay bên chân lành dùng nạng
  • Đưa chân lành bước lên trước, sau đó bước tiếp chân mổ
  • Cuối cùng mới đến nạng

Xuống cầu thang

  • Tay bên chân lành vịn cầu thang, tay bên chân mổ dùng nạng
  • Đưa nạng xuống trước
  • Sau đó bước chân mổ, rồi bước chân lành

LUÔN NHỚ

  • Lên: Bước chân lành trước
  • Xuống: Bước chân bệnh trước

Tắm

Sử dụng vòi hoa sen và ghế ngồi để tắm

  • Bước vào phòng tắm và ngồi xuống ghế
  • Lùi chân lành sát ghế, 1 tay tỳ vào khung, 1 tay tỳ vào ghế
  • Ngồi xuống ghế
  • 2 tay nhấc chân mổ, ngồi sao cho gối giữ vị trí thấp hơn háng
  • Đứng cạnh bồn, chân lành sát thành bồn
  • Đưa chân lành vào trước, đưa chân mổ vào sau  
  • Trong trường hợp chân đủ khỏe đứng trong bồn, đứng tắm dưới vòi sen

Ra khỏi bồn tắm 

  • Ngồi trên ghế xoay người đưa chân lành ra trước
  • Dùng tay hỗ trợ đưa chân mổ ra sau
  • 1 tay vịn vào ghế , 1 tay vịn vào khung, đứng dậy với lực chính là chân lành

Lên xuống xe ô tô
Ghế trước 

  • Mở cửa, lùi ghế ra sau, rộng chỗ để chân
  • 1 tay tỳ vào táp lô, 1 tay tỳ vào thành ghế
  • Ngồi xuống và trượt dần vào trong ghế
  • Dùng tay hỗ trợ chân mổ
  • Khi xuống xe thì làm ngược lại

Ghế sau: Cũng thực hiện tương tự như trên

  • Hai tay vịn tỳ vào ghế trước và sau
  • Ngồi xuống ghế, đưa chân lành vào xe trước, dùng tay hỗ trợ đưa chân bệnh vào sau
  • Nếu bệnh nhân thay khớp gối Phải thì nên vào xe phía phụ, nếu thay khớp gối Trái thì vào xe phía lái

Quan hệ tình dục sau thay khớp háng

  • Sau mổ thay khớp háng 6 tuần, bệnh nhân có thể bắt đầu quan hệ tình dục được. Thời gian trên là theo lí thuyết, điều này còn phụ thuộc vào mỗi trường hợp cụ thể, do thời gian phục hồi của mỗi người khác nhau.
  • Tư thế thích hợp nhất trong giai đoạn này là tư thế trên - dưới, đều phù hợp cho cả bệnh nhân nam và nữ. Tư thế này tránh các tác động không tốt cho khớp háng mới thay.
  • Sau 3 tháng thì mọi tư thế đều có thể thực hiện được, trừ các tư thế khép, xoay ngoài khớp háng quá mức

Các tư thế xấu then chốt người bệnh và người nhà thường mắc phải dẫn đến trật khớp háng nhân tạo

1. Không bắt chéo chân mổ sang bên đối diện cả khi nằm hoặc đứng

không nên bắt chéo hai chân

Nên khi ngủ nằm nghiêng phải có gối ôm chẹn giữa háng

Related image

2. Ngồi trên ghế cao để không gấp háng quá 90 độ (Nghĩa là không được đi vệ sinh bồn cầu bệt -> đi bồn cao, không ngồi xổm, khi ngồi háng gấp 90 độ không được gập lưng (hình cuối))

3. Không cúi xuống nhặt đồ mà cần làm quỳ chân mổ xuống để tránh gấp háng quá mức (hình thứ 2 và thứ 3), tốt nhất là nhờ người khác nhặt hộ

4. Không xoay chân ra ngoài để đi giày mà phải xoay vào trong (trong khi ngồi ghế cao, không gập thân mình)

5. Khi đi bằng khung không xoay chân ra ngoài mà 2 chân ở tư thế rộng bằng vai và trung gian

6. Không ngồi bắt chéo chân mà ngồi tư thế chân rộng bằng vai

7. Không ngồi gập người (cúi) mà luôn ngồi thẳng lưng

8. Và cuối cùng các con cháu không bế bố mẹ sau thay khớp háng như hình dưới (rất nhiều trường hợp trật khớp háng ở tình huống này)

Related image

Hãy nhớ: Phòng trật khớp tốt hơn nhiều là để trật rồi mới tìm hiểu. 

Chúc các bệnh nhân hồi phục tốt sau mổ thay khớp háng, sớm hòa nhập được cuộc sống thường ngày

Bài viết mang tính chất tham khảo nên không tự chẩn đoán bệnh. Hãy đến gặp Bác sĩ để khám và tư vấn đầy đủ. Liên hệ Bs Cường 0935565678, Ths Dũng: 0827384726