Tập sau mổ thay khớp gối

1. Giai đoạn đầu sau mổ:

1.1. Chăm sóc vết thương:

  • Kê cao chân, chườm lạnh. Chườm lạnh có thể thực hiện 4-5 lần/ngày, mỗi lần khoảng 15 phút.
  • Có thể băng chun đùi-cẳng-bàn chân trong 3 ngày đầu sau mổ.
  • Rút dẫn lưu vết mổ sau 24-48 giờ.
  • Thay băng ngày 1 lần, tùy từng trường hợp cụ thể.
  • Dùng các loại thuốc giảm đau thông thường và thuốc chống đông theo hướng dẫn của bác sỹ.
  • Khi đỡ đau hoặc đỡ phù nề, bạn nên bắt đầu tập đi lại nhẹ nhàng với khung hỗ trợ.
  • Bắt đầu tập các bài tập phục hồi chức năng ngay sau mổ với sự hướng dẫn của bác sĩ hoặc kỹ thuật viên.
  • Bạn cũng có thể tắm rửa sau mổ. Tuy nhiên, cần lưu ý băng vết mổ bằng các loại băng không thấm nước và cần đảm bảo rằng vết mổ luôn khô và sạch.
  • Cắt chỉ: Thực hiện khoảng 10-14 ngày sau mổ.
  • Sau khi cắt chỉ, bạn có thể tắm rửa như bình thường mà không cần băng bảo vệ.
  • Có thể đeo nẹp duỗi gối, nhất là khi ngủ. Bạn có thể bỏ nẹp ra nếu bạn kiểm soát tốt và bảo vệ được gối an toàn, không va chạm hoặc chấn thương.

1.2. Khi sử dụng khung hỗ trợ hoặc nạng tập đi:

1.2.1. Khung hỗ trợ:

- Không được xoắn vặn chân mổ, đặc biệt khi bước, tỳ đè trọng lượng cơ thể lên bàn chân.
- Bước từng bước nhỏ, chậm và chắc.
- Luôn luôn lưu ý hỗ trợ chân bệnh.

- Đặt khung ở phía trước.
- 2 tay giữ vào khung.
- Bước chân mổ lên, đặt gót tiếp đất trước.
- Sau đó bước chân lành, lúc này trọng lượng cơ thể dồn một phần vào 2 tay và một phần vào chân mổ.
- Khi đã đứng trên 2 chân, dùng tay đưa khung ra phía trước, tiếp tục bước tiếp.

1.2.1.Nạng:

- Khi duy trì đứng tỳ lên chân bệnh: Một phần trọng lượng cơ thể tỳ vào tay, một phần tỳ vào chân mổ. Lúc đầu có thể tỳ phần nhiều trọng lượng cơ thể lên tay, sau tăng dần lên chân mổ.
- Khi đứng: Nạng luôn giữ ở phía trước và hơi ra phía ngoài, đây là vị trí an toàn giữ cho bệnh nhân tránh bị ngã.

- Nạng phải đủ dài sao cho lưng luôn giữ thẳng.
- Khi dùng nạng, chỉ tỳ vào tay, không tỳ vào nách, vì có thể gây đau và thương tổn đám rối thần kinh nách.
- Bước chân mổ lên trước, trọng lượng cơ thể dồn lên chân lành và 2 nạng
- Sau đó mới bước chân lành.

* Lên cầu thang
- Tay bên chân mổ vịn vào cầu thang, tay bên chân lành dùng nạng.
- Đưa chân lành bước lên trước, sau đó bước tiếp chân mổ.
- Cuối cùng mới đến nạng.

* Xuống cầu thang
- Tay bên chân lành vịn cầu thang, tay bên chân mổ dùng nạng
- Đưa nạng xuống trước.
- Sau đó bước chân mổ, rồi bước chân lành.

Luôn nhớ khi đi cầu thang
- Lên: Bước chân lành trước.
- Xuống:Bước chân mổ trước.
1.3. Máy tập gấp - duỗi gối thụ động:
Giúp bệnh nhân gấp duỗi gối thụ động chậm và dễ dàng, lấy lại biên độ vận động khớp.


2. Tập phục hồi chức năng:

- Sau mổ thay khớp gối, bệnh nhân phải tập vật lí trị liệu trong nhiều tuần để phục hồi chức năng khớp.
- Tập vật lí trị liệu là một phần không thể thiếu và rất quan trọng trong phẫu thuật thay khớp gối.
- Có nhiều bài tập sau mổ thay khớp, nhưng trên mỗi bệnh nhân cụ thể, bác sĩ phẫu thuật và kỹ thuật viên sẽ lựa chọn bài tập phù hợp.
2.1. Gồng cơ đùi: Đây là bài tập thụ động quan trọng trong sau thay khớp gối, tập sức cơ đùi mà khớp không phải vận động.
- Nằm ngửa với gối duỗi thẳng.
- Gồng cơ phía trước đùi.
- Ép sát khoeo xuống mặt giường.
- Giữ trong khoảng 5-7 giây.
- Lặp lại 10-15 lần.
- Nghỉ 3-5 phút, rồi tiếp tục 1 tăng 10-15 lần nữa.
- Tập 6-8 tăng / ngày. Chia 3 lần.

2.2. Gấp duỗi cổ chân: Tăng cường sức cơ bụng chân, giúp lưu thông máu vùng cẳng bàn chân.
- Nằm ngửa với gối duỗi thẳng.
- Đặt 1 đệm nhỏ phía sau cổ chân.
- Gấp bàn chân về phía mu chân, gồng cơ và giữ trong khoảng 5 giây.
- Gấp bàn chân về phía gan chân, gồng cơ và giữ trong khoảng 5 giây. Một
tăng lặp lại 10-15 lần.
- Nghỉ 3- 5 phút tập tiếp một tăng nữa.
- Tập 6- 8 tăng / ngày. Chia 3 lần: Sáng - Trưa - Chiều.

2.3. Gấp duỗi khớp gối và khớp háng: Bài tập này giúp tăng sức cơ tứ đầu và nhóm cơ gấp phía sau đùi
- Nằm ngửa, gối duỗi thẳng.
- Gót chân sát mặt giường, gồng cơ, kéo gót về phía hông, gấp gối và háng trên 900.
- Giữ trong khoảng 10 giây.
- Duỗi gối, đưa chân về tư thế ban đầu.
- Lặp lại 15 lần / 1 tăng. Tập 6-8 tăng / ngày. Chia 3 lần.

2.4. Tập cơ đùi biên độ ngắn: Cơ tứ đầu đùi là cơ chính vận động khớp gối, nên lấy lại sức cơ là nhiệm vụ quan trọng khi tập phục hồi chức năng.
- Nằm ngửa, gối duỗi thẳng.
- Đặt dưới khoeo 1 đệm nhỏ, giữ gối gấp khoảng 150.
- Nhấc gót lên khỏi mặt giường, gồng cơ đùi, duỗi gối tối đa, giữ trong 5-7 giây.
- Sau đó thả lỏng cơ đưa gối về lại tư thế ban đầu, gót chân chạm giường.
- Lặp lại 15 lần /1 tăng. Tập 6-8 tăng / 1 ngày. Chia 3 lần.

2.5. Tập cơ đùi biên độ lớn: Tăng cường sức cơ đùi và lấy lại biên độ gấp duỗi khớp.
 - Ngồi trên giường hoặc ghế đủ cao, khoeo chân ngang mép ghế.
- Gồng cơ nhấc gót chân, duỗi gối tối đa.
- Giữ tư thế gối duỗi trong 5 giây.
- Gấp gối từ từ, ít nhất trên 900.
- Lặp lại 15 lần / 1 tăng. Tập 6-8 tăng / ngày. Chia 3 lần.

          

2.6.Tập cơ gốc đùi: Tăng cường sức cơ tứ đầu đùi.

- Nằm ngửa, chân duỗi thẳng.
- Gồng cơ tứ đầu đùi, từ từ nhấc chân lên khỏi mặt giường khoảng 450.
- Giữ trong 5 giây.
- Đưa chân lại tư thế ban đầu.

- Lặp lại 15 lần / 1 tăng. Tập 6-8 tăng / ngày. Chia 3 lần.

3. Các lưu ý trong sinh hoạt hàng ngày:

3.1. Ra khỏi giường:
- Dùng 2 tay đỡ cơ thể ngồi dậy.
- Trượt dần 2 chân ra phía thành giường.
- Sau đó đến mông, rồi đưa dần từng bàn chân chạm xuống sàn.

    

3.2. Lên giường ngủ:
- Ngồi ở cạnh giường với 2 chân tiếp đất.
- Dùng 2 tay đỡ cơ thể, trượt phần mông dần lên giường.
- Sau đó tỳ 2 cẳng tay, tiếp tục nâng từng chân lên.
Lưu ý: Giữ chân mổ thẳng trục, mũi chân luôn hướng lên trên

 3.3. Ngồi xuống ghế:
- Đứng phía trước ghế, sao cho phía sau cẳng chân lành chạm vào ghế.
- Giữ chân mổ ở phía trước.
- Chuyển nạng bên chân bệnh sang bên lành và giữ tay vào thành ghế.
- Nhẹ nhàng ngồi xuống ghế, luôn giữ gối thấp hơn háng.
- Giai đoạn đầu sau mổ hạn chế ngồi lâu, sau 20-30 phút nên đứng dậy tập đi.

           

3.4. Đứng dậy từ ghế:
- Đặt bàn chân bên mổ ra phía trước.
- Trượt dần mông ra trước thành ghế.
- Dùng 2 tay giữ vào ghế và đứng lên, chủ yếu tỳ trọng lượng cơ thể lên chân lành.
- Hạn chế tỳ trọng lượng cơ thể lên chân bệnh.
- Dùng tay bên lành lấy nạng và chuyển nạng sang 2 tay.

           

3.5. Tắm vòi sen:

- Bước vào phòng tắm và ngồi xuống ghế.
- Lùi chân lành sát ghế, 1 tay tỳ vào khung, 1 tay tỳ vào ghế.
- Ngồi xuống ghế.
- 2 tay nhấc chân mổ, ngồi sao cho gối giữ vị trí thấp hơn háng
Trong trường hợp chân đủ khỏe thì đứng trực tiếp dưới vòi hoa sen để tắm.

           

3.6. Tắm bồn: Trong trường hợp dùng bồn tắm, chân chưa đủ khỏe để đứng dưới vòi sen, phải ngồi trên ghế.
- 1 tay tỳ vào khung , 1 tay tỳ vào ghế.
- Ngồi xuống ghế với chân mổ giữ thẳng.
- Dùng tay hỗ trợ, nhấc chân bệnh vào trong bồn tắm.
Chân đủ khỏe để đứng trong bồn, tắm dưới vòi sen.

           

- Đứng bên cạnh bồn tắm với sự hỗ trợ của khung hoặc nạng.
- Chân lành để sát bên thành bồn.
- Bước chân lành vào trước, bước chân mổ vào sau.

* Ra khỏi bồn tắm:
- Ngồi trên ghế xoay người đưa chân lành ra trước.
- Dùng tay hỗ trợ đưa chân mổ ra sau.
- 1 tay vịn vào ghế , 1 tay vịn vào khung, đứng dậy với lực chính là chân lành.

            

3.7. Lên -xuống xe ô tô:
* Ghế trước
- Mở cửa, lùi ghế ra sau, rộng chỗ để chân.
- 1 tay tỳ vào táp lô, 1 tay tỳ vào thành ghế.
- Ngồi xuống và trượt dần vào trong ghế.
- Dùng tay hỗ trợ chân mổ.
- Khi xuống xe thì làm ngược lại.

          

* Ghế sau
- Hai tay vịn tỳ vào ghế trước và sau.
- Ngồi xuống ghế, đưa chân lành vào xe trước, dùng tay hỗ trợ đưa chân bệnh vào sau.
- Nếu bệnh nhân thay khớp gối Phải thì nên vào xe phía phụ, nếu thay khớp gối Trái thì vào xe phía lái.
 

Bài viết mang tính chất tham khảo nên không tự chẩn đoán bệnh. Hãy đến gặp Bác sĩ để khám và tư vấn đầy đủ. Liên hệ Bs Cường 0935565678, Ths Dũng: 0827384726