U sụn màng hoạt dịch là gì?

1. U sụn màng hoạt dịch là gì?

U sụn màng hoạt dịch là hiện tượng quá sản của các tế bào của màng hoạt dịch của khớp/của gân hoặc dây chằng, đây là bệnh ít gặp, lành tính. U sụn màng hoạt dịch có thể là nguyên phát (không có tổn thương cơ quan trước đó) hoặc thứ phát (có tổn thương cơ quan trước đó)

2. Đặc trưng của u sụn màng hoạt dịch?

  • Các khối u lúc đầu nhỏ gắn vào màng hoạt dịch/bao khớp sau đó to dần, canxi hóa trở nên cứng và cản quang, có thể ''rơi vào trong khớp'' để thành vật thể ''tự do'' và ''trôi'' trong khớp
  • Khi trôi nổi trong khớp, các "hạt u'' nhận dinh dưỡng từ  dịch khớp và ''tiếp tục to lên''
  • Thường ảnh hưởng 1 khớp (ví dụ khớp gối 1 bên, khớp háng 1 bên)
  • Hay gặp ở nam giới hơn
  • Lứa tuổi biểu hiện bệnh thường từ 30-50 tuổi
  • Khớp hay gặp nhất là khớp gối (70%). Ít hơn là khớp háng (20%), vai, khuỷu, cổ chân...

3. Các giai đoạn phát triển của u

Đây là bệnh lành tính do đó u phải phát triển qua thời gian dài từ 1 đến vài năm mới biểu hiện trên lâm sàng. U phát triển qua 3 giai đoạn

  • Giai đoạn 1: hình thành các khối u nhỏ gắn với màng hoạt dịch
  • Giai đoạn 2: khối u tách ra khỏi màng hoạt dịch và trôi tự do trong khớp. 
  • Giai đoạn 3: khối u trôi nổi trong khớp tiếp tục to lên nhờ dinh dưỡng của dịch khớp

Khối u giai đoạn 2,3 ngấm canxi nên mới phát hiện trên Xquang và có mật độ cứng

4.  Biểu hiện của khối u là gì?

U thường biểu hiện muộn ở giai đoạn 2, 3

  • Đau: thường đau kéo dài và tăng dần do u gây kẹt khớp hoặc chèn ép
  • Tràn dịch khớp
  • Hạn chế vận động: tầm vận động của khớp giảm do u cản trở
  • Đôi khi thấy khối cứng và to dần dưới da

Hình ảnh u sụn màng hoạt dịch khớp cổ chân ngoài  khoang khớp lồi dưới da

5. Xét nghiệm gì để chẩn đoán u?

  • Xquang: thấy các hình ảnh cản quang là các hạt nhỏ kích thước vài mm đến vài cm (gặp trong 2/3 trường hợp khi u ngấm canxi).

Hình ảnh u sụn màng hoạt dịch khớp cổ chân trên Xquang (vòng tròn màu đen)

  • Cộng hường từ: để khẳng định chắc chắn và tìm thêm tổn thương khác của khớp nếu nghi ngờ

Hình ảnh cộng hường từ khớp gối thấy rất nhiều khối u sụn có kích thước khá đều, tròn ( u sụn màng hoạt dịch nguyên phát) toàn bộ các khoang khớp gối

  • Các xét nghiệm máu: không có giá trị chẩn đoán

6. Điều trị

  • U không gây triệu chứng: theo dõi
  • U gây đau, kẹt, hạn chế vận động khớp: Thường mổ nội soi lấy u

Hình ảnh mổ nội soi lấy u sụn màng hoạt dịch khớp cổ chân (mũi tên đen)

7. U có thể ác tính không?

Có thể tuy nhiên rất hiếm

8. U sụn màng hoạt dịch thứ phát là gì?

U hình thành sau các tổn thương khác của khớp (thoái hóa khớp, vỡ sụn, chấn thương khớp...). Đặc trưng là ít khối u hơn và kích thước không đồng đều.

Hình ảnh u sụn màng hoạt dịch phía sau khớp cổ chân, bệnh nhân được mổ mở lấy u thấy nhiều khối trắng ngà, kích thước khá đồng đều khoảng 8mm

 

Bài viết mang tính chất tham khảo nên không tự chẩn đoán bệnh. Hãy đến gặp Bác sĩ để khám và tư vấn đầy đủ. Liên hệ Bs Cường 0935565678, Ths Dũng: 0827384726