Nhuyễn sụn bánh chè, một trong nguyên nhân đau phía trước khớp gối

Nhuyễn sụn bánh chè là gì?

       Là một trong các nguyên nhân đau phía trước khớp gối. Trong quá khứ đây là thuật ngữ phụ để chỉ đau phía trước khớp gối tuy nhiên hiện tại đây là một chẩn đoán bệnh rõ ràng tại gối. Bệnh hay gặp ở vận động viên chạy nên còn gọi là Runner’s knee. Cũng là nguyên nhân phổ biến nhất ở những người đau phía trước khớp gối.

     Chấn thương, bào mòn sụn hoặc di truyền có thể là nguyên nhân dẫn tới hỏng sụn bánh chè và rãnh lồi cầu xương đùi. Ở khớp gối bình thường khỏe mạnh, lớp sụn của bánh chè và lồi cầu đùi rất dày và trơn nhẵn tạo ra bề mặt ma sát thấp để trượt lên nhau, mức ma sát chỉ bằng 1/6 khi băng đá trượt trên băng đá. Khi lớp sụn trơn nhẵn bị bào mòn thì cơ chế trượt ma sát thấp không còn. Bất cứ nguyên nhân nào Hình ảnh khớp chè đùi bình thường và bị thoái hóadẫn tới suy giảm sụn bánh chè đều dẫn tới thoái hóa khớp chè đùi mà trong chuyên môn chấn thương gọi là nhuyễn (hỏng/thoái hóa) sụn bánh chè. Do đó nhuyễn sụn bánh chè là tình trạng mất sụn dẫn tới thoái hóa khớp chè đùi. Thật không may, lớp sụn khỏe nhất lại nằm nông trên bề mặt, trong chuyên môn gọi là " lamina splendens", khi lớp này mất đi thì lớp sụn sâu hơn cũng mất đi theo nhưng với tốc độ nhanh hơn do yếu hơn. Cuối cùng là thoái hóa khớp chè đùi phát triển rất nhanh.  

    Bệnh hay gặp ở các vận động viên thể thao đặc biệt trải qua thời gian huấn luyện tích cực. Sau khi thi đấu tập luyện nhiều vận động viên sẽ thấy đau tăng khớp gối phía trước, đôi khi có tràn dịch khớp gối kèm theo, và sau vài ngày nghỉ ngơi lại đỡ. Tuy nhiên có nhiều trường hợp dù nghỉ thi đấu nhưng vẫn đau và cần phải đến gặp bác sĩ chấn thương.

(Hình ảnh khớp chè đùi bình thường và thoái hóa)

Các triệu chứng của nhuyễn sụn bánh chè

  • Đau tăng phía trước gối khi vận động
  • Cảm thấy đau âm ỉ phía trước (do viêm vô khuẩn)
  • Tràn dịch khớp khi vận động gối (đặc biệt là gấp gối sâu)

Tuy nhiên trong một số trường hợp bệnh nhân sẽ không biểu hiện triệu chứng gì mặc dù có nhuyễn sụn

Nếu bạn thấy đau phía trước khớp gối?

Có 2 cách để bạn bạn liên lạc với chúng tôi

  • Chụp lại phim Xquang, cộng hưởng từ khớp gối gửi qua web, page facebook.
  • Hoặc đến khám trực tiếp

Nguyên nhân gì nhuyễn sụn bánh chè?Vận động quá nhiều khớp gối ở vận động viên chạy là nguyên nhân nhuyễn sụn bánh chè

Bánh chè được giữa tạo diện khớp với rãnh lồi cầu đùi nhờ hệ thống gân, dây chằng, khi đi lại động tác gấp duỗi của gối sẽ dẫn tới bánh chè trượt trên bề mặt rãnh lồi cầu đùi. Khi bất thường về hệ thống "giữ'' hoặc "sụn" sẽ dẫn tới mất sụn bánh chè.

Các nguyên nhân có thể là:

  • Bất thường trục chi dưới (bệnh lý bẩm sinh)
  • Yếu cơ chân ngỗng, cơ tứ đầu đùi (teo cơ do chấn thương)
  • Mất cân bằng cơ khép và cơ giạng đùi
  • Áp lực cao tác động liên tục lên khớp chè đùi như các vận động viên chạy, bóng đá, cầu lông...
  • Chấn thương, vỡ xương bánh chè, lồi cầu đùi
  • Trật bánh chè do bệnh lý hoặc chấn thương

(Hình ảnh: chạy, vận động quá mức có thể là nguyên nhân dẫn tới hỏng sụn xương bánh chè)

Các yếu tố nguy cơ bị nhuyện sụn bánh chè

  • Tuổi: thường gặp tuổi trẻ do quá trình phát triển nhanh của xương, gân dẫn tới mất cân bằng tạm thời phần mềm.
  • Giới: Hay gặp ở nữ, đặc biệt nữ vận động viên do cơ giữ bánh chè yếu hơn nam dẫn tới không giữ bánh chè đúng vị trí và xu hướng tăng áp lực lên diện khớp chè đùi ngoài. 
  • Bàn chân bẹt: làm tăng áp lực lên khớp chè đùi
  • Các chấn thương trước đó: ví dụ như trật bánh chè không điều trị hoặc điều trị chưa đúng sẽ dẫn tới thoái hóa khớp chè đùi.
  • Hoạt động khớp gối nhiều: Khi đó liên tục tạo ra áp lực cao lên khớp dẫn tới hỏng sụn khớp
  • Thoái hóa khớp:  Ví dụ gặp trong các bệnh viêm khớp dạng thấp thì đau phía trước là triệu chứng của thoái hóa khớp nói chung

Chẩn đoán nhuyễn sụn chè đùi

Bạn sẽ được bác sĩ hỏi xem có tiền sử bệnh lý viêm khớp trước đó không, có bị chấn thương không, có chơi môn thể thao không? Sau đó bác sĩ sẽ khám đánh giá lại trục chi, dấu hiệu thoái hóa chè đùi (bào gỗ) hoặc tràn dịch khớp...Y

Xquang thoái hóa chè đùi do mất trục sinh lý của chi dướiHỉnh ảnh cộng hưởng từ Hình ảnh thoái hóa sụn bánh chè độ 2 qua nội soi

(Hình thứ nhất: hình ảnh khớp chè đùi bình thường à thoái hóa, hình thứ 2: thoái hóa chè đùi trên cộng hưởng từ, hình thứ 3: vỡ sụn bánh chè độ 3 qua nội soi)

Cuối cùng bác sĩ sẽ chỉ định một số chẩn đoán hình ảnh để xác định chẩn đoán:

  • Xquang: Đánh giá trục chi, dấu hiệu thoái hóa
  • Chụp cộng hưởng từ: đánh giá sụn khớp, dây chằng...
  • Đôi khi có thể nội soi chẩn đoán kết hợp với điều trị (đưa ống camera nhỏ vào khớp để quan sát)

Phân loại

Thoái hóa chè đùi chia làm 4 độ từ nhẹ đến nặng

  • Độ 1:  Sụn bánh chè mềm, mất tính đàn hồi.
  • Độ 2: Mềm sụn bánh chè đồng thời mất bề mặt trơn nhẵn (giai đoạn bào mòn sụn)
  • Độ 3: Mỏng sụn và bào mòn nhanh
  • Độ 4: Lộ xương dưới sụn (mất hết sụn)Hình ảnh thoái hóa sụn bánh chè dưới nội soi khớp (A) độ 1 (B,C) độ 2, (D,E) độ 3, (F) độ 4độ 3

(Hình ảnh thoái hóa sụn bánh chè dưới nội soi khớp (A) độ 1 (B,C) độ 2, (D,E) độ 3, (F) độ 4)

                                                                                                                             4.2019 Ths.BSNT Nguyễn Anh Dũng

Bài viết mang tính chất tham khảo nên không tự chẩn đoán bệnh. Hãy đến gặp Bác sĩ để khám và tư vấn đầy đủ. Liên hệ Bs Cường 0935565678, Ths Dũng: 0827384726