Bong điểm bám dây chằng chéo sau khi nào phẫu thuật? khi nào bó bột?

1. Chẩn đoán bong điểm bám dây chằng chéo sau dựa vào đâu? 

  • Sau chấn thương gối sưng, tràn dịch, khám có dấu hiệu ngăn kéo sau 
  • Trên Xquang có thể thấy hình ảnh bong điểm bám chéo sau, tuy nhiên một số trường hợp dễ bỏ sót do mảnh vỡ nhỏ, di lệch < 10mm

Hình ảnh Xquang bong điểm bám chéo sau (bệnh nhân có chỉ định phẫu thuật)

2. Điều trị mổ hay bó bột?

  • Chỉ định phẫu thuật: Gãy di lệch (trên Xquang) ở bệnh nhân có chức năng gối bình thường trước chấn thương (đặc biệt không có triệu chứng thoái hóa ở người trung niên, cao tuổi), người trẻ nhu cầu vận động cao (ngồi xổm, chơi thể thao,...), bong điểm bám chéo sau kèm theo tổn thương khác khớp gối có chỉ định mổ (Rách sụn chêm, đứt chéo trước...) thì chỉ định phẫu thuật là tuyệt đối để làm vững khớp gối
  • Chỉ định bó bột: Gãy không di lệch mảnh vỡ và mất vững khớp gối ra sau < 10mm

3. Điều trị bó bột bong điểm bám chéo sau: ưu và nhược điểm?

  • Ưu điểm: Tránh biến chứng phẫu thuật như nhiễm trùng, tổn thương mạch...
  • Nhược điểm: bất động ít nhất trên 6 tuần, nguy cơ giảm chức năng/teo  cơ tứ đầu đùi, cơ hamstring. Cần tập phục hồi chức năng đúng và rất tốt mới có kết quả. Bệnh nhân hồi phục chậm, nguy cơ cứng gối cao và sau đó giảm chức năng khớp gối nhiều. Nguy cơ mất vững khớp gối cao do đó sẽ hạn chế đi lên/xuống cầu thang, đi đường dốc và tăng tốc độ thoái hóa khớp (đặc biệt là khớp chè đùi và khoang trong). Một nghiên cứu chỉ ra điều trị bảo tồn bong điểm bám chéo sau sẽ thấy thời gian đầu chức năng gối tốt tuy nhiên sau 15 năm 89% bệnh nhân đau gối dai dẳng, 50% tràn dịch khớp mạn tính.

Hình ảnh: teo cơ tứ đâu đùi do bất động và giảm chức năng khớp gối phải

Hình ảnh không duỗi thẳng khớp gối phải sau chấn thương do bất động kéo dài

4. Ưu điểm của phẫu thuật so với bó bột

  • Bệnh nhân hồi phục nhanh, chỉ cần đi nạng trong 2-4 tuần sau mổ, sau đó bỏ nạng đi bình thường
  • Vận động khớp gối (gấp duỗi ngay sau mổ) tránh các biến chứng rất hay xảy ra khi bất động khớp gối kéo dài: teo cơ tứ đầu, dính khớp, không gấp hết hoặc duỗi hết khớp gối
  • Chức năng khớp gối phục hồi tối đa

5. Mổ mở hay nội soi

  • Mổ mở: kĩ thuật cũ từ năm 1980, ít áp dụng vì xâm lấn, đi đường sau dễ tổn thương bó mạch - thần kinh, tổn thương phần mềm nhiều (cơ bụng chân), sẹo mổ lớn, khó nhìn do cơ bụng chân che, phục hồi chậm, chỉ áp dụng với mảnh vỡ có kích thước to.

Hình ảnh mổ mở cố định điểm bám chéo sau

Bắt vít qua mổ mở

  • Mổ nội soi: vết mổ nhỏ, phục hồi nhanh, cố định được hầu hết các kích thước mảnh vỡ, nhìn và cố định trực tiếp mảnh gãy, phục hồi được hoàn toàn giải phẫu dây chằng chéo sau, cố định vững chắc và chức năng khớp gối được bảo tồn. Tuy nhiên là kĩ thuật khó cần phẫu thuật viên có kinh nghiệm

Hình ảnh mổ nội soi khâu chéo sau

Tóm lại: Bó bột khi bong điểm bám mâm chày di lệch ra sau < 2 mm. Gãy di lệch > 2 mm ở khớp gối có chức năng tốt trước chấn thương nên mổ nội soi, thời điểm mổ càng sớm càng tốt để tăng tỉ lệ liền xương

Bài viết mang tính chất tham khảo nên không tự chẩn đoán bệnh. Hãy đến gặp Bác sĩ để khám và tư vấn đầy đủ. Liên hệ Bs Cường 0935565678, Ths Dũng: 0827384726