Chú ý trước và sau tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP)

HƯỚNG DẪN TRƯỚC VÀ SAU TIÊM HUYẾT TƯƠNG GIÀU TIỂU CẦU

PRP hay được gọi là huyết thanh giàu tiểu cầu, đã được chứng minh có tính hiệu quả cao giúp hồi phục tổn thương của khớp, gân, dây chằng.... Vì PRP dùng chính máu bệnh nhân nên tính an toàn rất cao và hầu như rất hiếm nguy cơ nhiễm trùng. Hơn nữa, đặc tính tái tạo mạnh mẽ của tiểu cầu sẽ giúp liền tổn thương nhanh chóng. Do đó để đạt được hiệu quả điều trị lâu dài và tối đa bằng PRP cần đưa PRP vào chính xác nơi tổn thương (bằng siêu âm hoặc phương pháp định vị mũi tiêm khác)

a. Liệu pháp điều trị PRP

Liệu pháp PRP hiện nay của tôi đã thu hút và được nhiều bệnh nhân lựa chọn. Nguyên nhân là PRP thực sự hiệu quả và an toàn do dùng máu chính của bệnh nhân. PRP có thể giúp bạn vượt qua bệnh tật mà không cần phẫu thuật.

b. Quá trình điều trị PRP

Để tạo ra PRP thì chỉ cần lấy 20-30ml máu ngoại vi sau đó ly tâm và tách phần huyết tương giàu tiểu cầu ra khỏi thành phần khác của máu. Phần PRP được tách sẽ được tiêm vào tổn thương của chính người bệnh bằng các phương pháp (tiêm mù, siêu âm...). Tuy nhiên để đạt được hiệu quả cao tôi thường áp dụng phương pháp tiêm dùng siêu âm. Nghĩa là dùng máy siêu âm định vị chính xác vị trí tổn thương sau đó mới tiêm PRP. 

c. Tại sao PRP lại hiệu quả với tổn thương của bạn?

Tiểu cầu là một thành phần của máu, tiểu cầu có rất nhiều protein, yếu tố tăng trưởng, các chất chống viêm và chất giúp liền vết thương... Những thành phần đó sẽ giúp liền và tái tạo mô bị tổn thương. PRP giúp thúc đẩy quá trình liền của chính cơ thể, giúp thay thế tế bào hỏng/tổn thương bằng tế bào mới/khỏe mạnh. Không những giúp thay thế tế bào, PRP làm quá trình liền tổn thương ''nhanh hơn'', do đó ngoài điều trị thoái hóa còn thường dùng trong chấn thương thể thao làm tăng tốc độ hồi phục tổn thương để vận động viên sớm quay lại thi đấu.

d. PRP hiệu quả với tổn thương gì?

PRP hiệu quả và an toàn với nhiều bệnh tật và tổn thương. Dây chằng, gân, sụn khớp... bị suy yếu là nguyên nhân chính dẫn tới đau và và tổn thương khớp. Một số tổn thương sau có thể hiệu quả khi điều trị bằng PRP:

  • Thoái hóa khớp lớn ở giai đoạn sớm khi chưa có biến dạng hoặc hẹp khe khớp (khớp gối, khớp vai, khớp háng, và cột sống)
  • Rách bán phần chóp xoay, viêm bao hoạt dịch dưới mỏm cùng vai
  • Chấn thương dây chằng chéo trước không mất vững khớp
  • Đau và mất vững khung chậu
  • Đau lưng, đau diện khớp bên cột sống thắt lưng và cột sống cổ
  • Viêm điểm bám lồi cầu ngoài (Tennis Elbow)
  • Chấn thương suy yếu gân và dây chằng (ví dụ chấn thương dây chằng bên trong độ I, II khớp gối, chấn thương dây chằng sên mác trước...)
  • Đau khớp gối mạn tính (Do chấn thương hoặc thoái hóa)
  • Rách cơ

Mục đích chính PRP giúp tổn thương được phục hồi và bệnh nhân thấy hiệu quả khi đỡ đau hoặc cảm thấy chức năng khớp dây chằng tốt dần lên theo thời gian.

e. Tại sao thường cần nhiều đợt điều trị PRP

 Thời gian hồi phục (liền) tổn thương của các mô khác nhau: nhanh nhất là mô cơ sau đó đến mô gân và chậm hơn mà mô xương và sụn, nhưng nhìn chung cần đến trên 1 tháng. Do đó thường cần trên 1 tháng để hồi phục, do đó bạn thường cần nhiều hơn 1 mũi tiêm PRP. Cụ thể bao nhiêu mũi thì phụ thuộc vào mô tổn thương và mức độ tổn thương.

1. Hướng dẫn trước tiêm PRP

Trước khi điều trị PRP thì bác sĩ sẽ giải thích kĩ với bệnh nhân kết quả điều trị dự kiến. Để đạt được hiệu quả tối đa bệnh nhân cần chú ý thông báo và thực hiện các vấn đề được liệt kê dưới đây trong khi điều trị PRP

  • Dừng thuốc chống viêm 3-4 ngày trước tiêm PRP (arcoxia, ibuprofen, voltaren, mobic...)
  • Dừng thuốc chống đông, thực phẩm chức năng hoặc vitamin trước tiêm 1 - 2 tuần
  • 1 - 2 tuần trước tiêm RPR dừng tất cả các steroid đường uống (medrol...)
  • Ít nhất trước tiêm PRP 1 tháng dừng tiêm corticoid tại chỗ
  • Ngày tiêm PRP thì ăn no, uống nhiều nước.

Khi ngừng corticoid, bạn cần tham khảo bác sĩ chỉ định dùng, tránh dừng đột ngột vì có thể gây suy thượng thận cấp.

2. Hướng dẫn sau tiêm PRP

Tất cả các bệnh nhân sau tiêm PRP nên nghỉ ngơi trong ngày đầu tiên. Trong 2 ngày tiếp theo thì hạn chế vận động quá nhiều vùng tiêm nhưng vẫn có thể cử động nhẹ nhàng.

0 – 3 ngày sau tiêm
  • Có thể bạn sẽ thấy đau nhức nhẹ tại vị trí tiêm, đây là bình thường vì là phản ứng ''sửa chữa' của cơ thể tại vị trí tổn thương. Bạn cần uống nhiều nước để đảm bảo quá trình phục hồi tổn thương nhanh nhất.
  • Điều quan trọng nhất là KHÔNG DÙNG bất cứ THUỐC NÀO, trừ các thuốc bác sĩ chỉ định. Bởi vì dùng thuốc khác có thể ảnh hưởng tới quá trình liền thương của PRP hoặc có tác dụng phụ

Để đạt được hiệu quả tốt nhất khi điều trị PRP thì cần chú ý:

  • Dừng thuốc chống viêm NSAIDs 2 tuần sau tiêm
  • Không uống thuốc chống đông, vitamin, thực phẩm chức năng 3-4 ngày đầu sau tiêm
  • Không uống corticoid như medrol, dexametason 2 tuần sau tiêm

Vài điều quan trọng khác sau tiêm PRP là:

  • Không chườm đá hoặc chườm nóng nơi tiêm trong 72h đầu
  • Không xông hơi hoặc mát xa nơi tiêm trong vài ngày đầu
  • Không uống rượu bia hoặc các chất kích thích tương tự tuần đầu sau tiêm
  • Không tắm trong vòng 24h đầu sau tiêm (để tránh nhiễm trùng mũi kim)
  • Không uống cafe tuần đầu sau tiêm
  • Tránh hút thuốc lá trong thời gian điều trị
3 – 14 ngày sau tiêm

Bạn không nghỉ ngơi nữa mà hoạt động trở lại bình thường. Bạn có thể quay lại các bài tập thể dục. Bài thể dục nào có tác dụng cho trường hợp của bạn thì bác sĩ sẽ tư vấn và cân nhắc kĩ.

  • Có thể chườm đá 3-4 lần/ngày 15-30 phút cho mỗi lần nếu như còn đau chỗ tiêm
  • Có thể dùng thuốc giảm đau như paracetamol nếu cần
  • Tiếp tục dừng thuốc lá, rượu bia, và hạn chế dùng nhiều cafe​
3 – 4 tuần sau tiêm

Bắt đầu bài tập vật lý trị liệu để tăng hiệu quả điều trị. Sau 4 tuần bạn cần khám lại bác sĩ để đánh giá hiệu quả điều trị mũi đầu và xem xét tiêm mũi tiếp theo. Dù bạn thấy tiến triển tốt nhưng vẫn cần khám lại bác sĩ đều đặn hàng tháng, điều này là rất quan trọng vì nếu kế hoạch điều trị không đầy đủ thì sẽ thất bại.

Con đường hồi phục tổn thương khi điều trị PRP với bác sĩ Dũng

Điều trị PRP cần lựa chọn bệnh nhân kĩ càng và cần tuân thủ điều trị thì mới tăng tỉ lệ thành công. Do đó nếu bạn có bất kì câu hỏi nào trong quá trình điều trị nhiều tháng hãy trao đổi với tôi để chúng ta cùng thảo luận và đưa ra kế hoạch điều trị tốt nhất cho mỗi bệnh nhân cụ thể. Mục tiêu: hồi phục tổn thương tối đau để hồi phục vận động.

Nguồn: Before and After PRP Procedure Guidelines | Northeast Knee & Joint (nkjinstitute.com)

Bài viết mang tính chất tham khảo nên không tự chẩn đoán bệnh. Hãy đến gặp Bác sĩ để khám và tư vấn đầy đủ. Liên hệ Bs Cường 0935565678, Ths Dũng: 0827384726